Quy định MMPA của Mỹ năm 2026, ghẹ Việt Nam được công nhận tương đương, xuất khẩu ghẹ 9 tháng tăng 58%
Từ 1/1/2026 Mỹ áp dụng MMPA với thủy sản khai thác. Ngày 11/5/2026, NOAA công nhận tương đương 4 mã nghề ghẹ Việt Nam; xuất khẩu ghẹ 9 tháng tăng 58%.

Nội dung bài viết
Từ ngày 1/1/2026, Mỹ áp dụng các quy định nhập khẩu theo Đạo luật Bảo vệ Thú biển (MMPA): thủy sản từ những nghề khai thác chưa được Mỹ công nhận tương đương sẽ không được nhập vào Mỹ. Với Việt Nam, một tin vui là ngày 11/5/2026, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) đã công nhận tương đương 4 mã nghề khai thác ghẹ. Theo VASEP, xuất khẩu ghẹ 9 tháng 2026 tăng khoảng 58%, chủ yếu nhờ thị trường Mỹ.
MMPA áp dụng cho thủy sản khai thác tự nhiên, không phải tôm, cá nuôi trong ao. Tuy vậy, bà con vùng ven biển, ngư dân và đại lý ở các tỉnh có nghề cá vẫn nên nắm rõ.
Bối cảnh: từ 1/1/2026, nhiều nghề cá bị chặn
Theo Tép Bạc (đăng 2/1/2026):
- Kể từ 1/1/2026, 12 mã nghề khai thác của Việt Nam chưa được Mỹ công nhận, đồng nghĩa sản phẩm từ các nghề này bị cấm vào Mỹ.
- Việt Nam được công nhận tương đương một phần với 11 mã nghề; sản phẩm thuộc nhóm này phải có Giấy chứng nhận khả năng nhập khẩu (COA) để thông quan.
- Ví dụ nghề bị ảnh hưởng: mã 2990 (đánh bắt mực nang, cá đáy, cá bơn, cá mú, cá đối, cá hồng, cá thờn bơn bằng lưới rê, câu vàng, lưới kéo); mã 13124 (cá ngừ mắt to, ngừ vằn, ngừ vây vàng bằng lưới rê tầng giữa, lưới vây mặt nước).
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phân cấp thẩm quyền cấp giấy COA cho cơ quan thủy sản địa phương (Thông tư 74, theo Tép Bạc dẫn). Cục Thủy sản khuyến cáo doanh nghiệp tra cứu kỹ mã HTS và siết truy xuất nguồn gốc nguyên liệu đầu vào.
Ngày 11/5/2026: ghẹ Việt Nam được công nhận tương đương
Theo Công văn số 1556/TSKN-BVPTNL ngày 12/5/2026 của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, NOAA công nhận tương đương 4 mã nghề ghẹ (tách từ mã nghề 2988):
| Mã nghề | Đối tượng | Nghề khai thác |
|---|---|---|
| 13164 | Ghẹ xanh (Portunus pelagicus) | Lưới rê |
| 13206 | Ghẹ xanh (Portunus pelagicus) | Lồng bẫy |
| 13204 | Ghẹ đỏ (Portunus haanii) | Lưới rê |
| 13205 | Ghẹ đỏ (Portunus haanii) | Lồng bẫy |
Điểm chính của công văn:
- Ghẹ và sản phẩm từ ghẹ của Việt Nam được xuất khẩu vào Mỹ không cần COA đến kỳ đánh giá tiếp theo (31/12/2029 hoặc đến khi có thông báo khác).
- Nghề ghẹ của Philippines (mã 2129 và 2130) không được công nhận; ghẹ và sản phẩm từ ghẹ Philippines bị cấm vào Mỹ từ 11/6/2026. Vì vậy, sản phẩm ghẹ Việt Nam dùng nguyên liệu nhập từ Philippines cũng không được vào Mỹ, trừ trường hợp nguyên liệu đã được Philippines cấp COA cho nghề khác.
- Cục đề nghị các địa phương tuyên truyền, tập huấn cho ngư dân về bảo vệ thú biển, cách ghi chép khai thác không chủ ý, cứu hộ thú biển; thu nhật ký, báo cáo khai thác theo Thông tư 81/2025/TT-BNNPTNT; áp dụng biện pháp khai thác an toàn với thú biển theo Thông tư 88/2025/TT-BNNMT.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (trang tiếng Anh, 12/5/2026), NOAA cũng đề nghị Việt Nam mở rộng chương trình quan sát viên, tăng giám sát điện tử và bảo tồn các loài như cá heo Irrawaddy.
Kết quả: xuất khẩu ghẹ tăng mạnh
Theo VASEP (29/10/2026), dẫn số liệu Hải quan Việt Nam:
- Xuất khẩu ghẹ 9 tháng 2026 đạt khoảng 87 triệu USD, tăng 58%, cao hơn cả năm 2025.
- Xuất khẩu ghẹ sang Mỹ đạt 75 triệu USD, tăng gần 70%, chiếm 86% tổng kim ngạch.
- Hàn Quốc gần 3 triệu USD (tăng 89%); Trung Quốc và Hồng Kông gần 4 triệu USD (tăng gần 114%). Ngược lại, EU giảm 57%, Anh giảm gần 40%, Nhật Bản giảm 16%, Canada giảm 59%.
VASEP lưu ý sự phụ thuộc ngày càng lớn vào thị trường Mỹ cũng là thách thức cho doanh nghiệp.
Bà con cần lưu ý gì
- Ngư dân khai thác ghẹ: ghi nhật ký khai thác đầy đủ, báo cáo trường hợp vô tình bắt thú biển (như cá heo). Dữ liệu này phục vụ kỳ đánh giá tiếp theo của Mỹ; nếu không đạt, ghẹ Việt Nam có thể mất quyền xuất khẩu không cần COA.
- Nghề khai thác khác (mực nang, cá đáy, cá ngừ...): hỏi kỹ cơ quan thủy sản địa phương xem nghề của mình thuộc nhóm bị cấm, cần COA hay được công nhận, trước khi bán cho doanh nghiệp xuất khẩu đi Mỹ.
- Bà con nuôi tôm, cá ao: MMPA không áp dụng cho thủy sản nuôi, nhưng xu hướng chung là Mỹ ngày càng siết truy xuất nguồn gốc. Giữ hồ sơ ao nuôi rõ ràng là cách an toàn. Tham khảo kỹ thuật nuôi.
Nguồn tham khảo
- Công văn 1556/TSKN-BVPTNL về kết quả đánh giá của Hoa Kỳ đối với nghề khai thác ghẹ của Việt Nam theo MMPA, Cục Thủy sản và Kiểm ngư (bản đăng trên VASEP), 12/05/2026
- US recognizes Viet Nam's crab fisheries as equivalent under MMPA, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 12/05/2026
- Xuất khẩu ghẹ tăng 58%: Mỹ là động lực, cũng là thách thức, VASEP, 29/10/2026
- Cấm nhập khẩu sang Mỹ 12 nhóm thủy sản Việt Nam từ 1/1/2026, Tép Bạc, 02/01/2026
Câu hỏi thường gặp
MMPA là gì?
Là Đạo luật Bảo vệ Thú biển của Mỹ. Theo đó, từ 1/1/2026, thủy sản khai thác từ nghề cá chưa được Mỹ công nhận tương đương sẽ không được nhập vào Mỹ.
Ghẹ Việt Nam có cần COA khi xuất sang Mỹ không?
Không, theo Công văn 1556/TSKN-BVPTNL ngày 12/5/2026, đến kỳ đánh giá tiếp theo (31/12/2029 hoặc khi có thông báo khác). Lưu ý không dùng nguyên liệu ghẹ từ nghề bị cấm của Philippines.
Tôm nuôi có bị ảnh hưởng bởi MMPA không?
MMPA nhắm vào thủy sản khai thác. Các tài liệu được dẫn trong bài không nêu tôm nuôi ao thuộc diện áp dụng.
Xuất khẩu ghẹ năm 2026 thế nào?
Theo VASEP, 9 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 87 triệu USD, tăng 58%; riêng Mỹ đạt 75 triệu USD, chiếm 86%.