Tôm nổi đầu do thiếu oxy: cách xử lý khẩn cấp và phòng tránh
Tôm nổi đầu, tấp mé vào ban đêm hoặc sáng sớm là dấu hiệu thiếu oxy nguy hiểm. Các bước cấp cứu nhanh, nguyên nhân thường gặp và cách duy trì oxy hòa tan an toàn cho ao tôm.

Nội dung bài viết
Thiếu oxy là nguyên nhân phổ biến gây chết tôm hàng loạt chỉ trong vài giờ, thường xảy ra vào nửa đêm về sáng. Tôm nổi đầu là dấu hiệu khẩn cấp, bà con cần xử lý ngay lập tức.
Dấu hiệu ao thiếu oxy
- Tôm nổi đầu, bơi sát mặt nước hoặc tấp vào bờ, nhất là từ 2 đến 6 giờ sáng.
- Tôm tập trung gần máy quạt, cửa cấp nước.
- Tôm yếu, phản xạ chậm; tôm lột dễ chết.
- Máy đo oxy hòa tan dưới 3 mg/L.
Nguyên nhân
- Tảo dày hoặc tảo tàn: ban đêm tảo hô hấp tiêu thụ oxy; tảo chết hàng loạt làm oxy tụt mạnh.
- Trời âm u, mưa kéo dài: tảo quang hợp kém, oxy ban ngày thấp.
- Mật độ tôm cao, đáy dơ: chất hữu cơ phân hủy tiêu hao nhiều oxy.
- Khí độc cao làm tôm khó hô hấp dù oxy chưa quá thấp.
- Máy quạt hỏng hoặc mất điện ban đêm.
Cấp cứu khi tôm nổi đầu
- Bật toàn bộ quạt nước và máy sục khí ngay lập tức.
- Rải oxy dạng hạt như OXY 99 hoặc SUPER OXY 02 đều mặt ao, tập trung nơi tôm nổi nhiều.
- Ngưng cho ăn cữ kế tiếp, chỉ cho ăn lại khi tôm hết nổi đầu.
- Hấp thụ khí độc bằng yucca như AQUA YUCCA hoặc SUPER BIOCA.
- Giảm stress sau sự cố bằng vitamin C tạt như KIA C TAT hoặc NB C SORMIN.
- Nếu có nguồn nước sạch đã xử lý, có thể thay 10 đến 20% nước tầng đáy.
Không dùng hóa chất diệt khuẩn hoặc diệt tảo trong lúc tôm đang nổi đầu, vì tảo chết sẽ càng làm oxy giảm.
Phòng thiếu oxy
- Duy trì oxy hòa tan trên 5 mg/L, đo vào lúc sáng sớm.
- Bố trí đủ quạt nước theo mật độ nuôi, có máy phát điện dự phòng.
- Kiểm soát mật độ tảo, độ trong nên ở mức 30 đến 40 cm.
- Xử lý đáy định kỳ bằng vi sinh để giảm chất hữu cơ.
- Giảm thức ăn vào những ngày trời âm u, mưa kéo dài.
Câu hỏi thường gặp
Oxy trong ao tôm bao nhiêu là đủ?
Oxy hòa tan nên duy trì trên 5 mg/L. Dưới 4 mg/L tôm ăn kém, dưới 3 mg/L tôm bắt đầu nổi đầu.
Vì sao tôm hay nổi đầu sau mưa?
Mưa làm phân tầng nước, tảo tàn và pH giảm, khiến oxy tầng đáy xuống rất thấp. Sau mưa cần chạy quạt nhiều hơn và bón vôi ổn định pH.
Có nên cho tôm ăn khi tôm vừa nổi đầu?
Không. Hãy chờ tôm ổn định, oxy trở lại bình thường rồi cho ăn với lượng giảm dần, tăng lại sau 1 đến 2 ngày.