Quản lý pH và độ kiềm ao nuôi tôm: ngưỡng chuẩn và cách điều chỉnh
pH và độ kiềm quyết định tôm lột xác, cứng vỏ và sức khỏe đường ruột. Ngưỡng pH, độ kiềm chuẩn cho tôm thẻ, cách nâng kiềm, hạ pH và xử lý pH dao động sau mưa.
Nội dung bài viết
pH và độ kiềm là hai chỉ tiêu bà con cần đo hằng ngày. pH ổn định giúp tôm khỏe, ăn tốt; độ kiềm đủ giúp tôm lột xác và cứng vỏ nhanh, đồng thời giữ pH không dao động mạnh.
Ngưỡng chuẩn cho tôm thẻ chân trắng
| Chỉ tiêu | Ngưỡng phù hợp |
|---|---|
| pH | 7,5 đến 8,5 |
| Dao động pH sáng và chiều | không quá 0,5 |
| Độ kiềm (ao nước lợ) | 120 đến 180 mg CaCO₃/L |
| Độ kiềm (ao độ mặn thấp) | từ 150 mg CaCO₃/L trở lên |
Đo pH 2 lần mỗi ngày vào khoảng 6 giờ sáng và 14 giờ chiều. Đo độ kiềm 2 đến 3 lần mỗi tuần.
Vì sao pH dao động mạnh?
- Tảo phát triển quá dày: ban ngày tảo hấp thụ CO₂ làm pH tăng cao, ban đêm hô hấp làm pH giảm.
- Độ kiềm thấp: nước không có khả năng đệm nên pH lên xuống thất thường.
- Mưa lớn: nước mưa có tính axit, rửa trôi phèn từ bờ ao làm pH tụt nhanh.
- Đất phèn: ao vùng phèn thường có pH thấp và không ổn định.
Cách nâng độ kiềm
- Dùng vôi CaCO₃ hoặc dolomite tạt vào ban đêm, chia làm nhiều lần.
- Dùng khoáng tăng kiềm như MIRAL N8, PREMIX 10000 hoặc RIMIX cho ao bạt để vừa tăng kiềm vừa bổ sung khoáng cứng vỏ.
- Không nâng kiềm quá nhanh, mỗi ngày tăng khoảng 10 đến 20 mg/L là an toàn.
Cách xử lý pH cao vào buổi chiều
- Giảm mật độ tảo bằng vi sinh cắt tảo, thay một phần nước.
- Tạt mật đường hoặc đường cát vào buổi sáng với liều phù hợp để vi khuẩn sử dụng, giúp hạ pH.
- Không dùng vôi nung (CaO) khi pH đã cao.
Cách xử lý pH thấp và phèn
Câu hỏi thường gặp
pH buổi chiều lên 9 có nguy hiểm không?
Có. pH trên 9 làm NH₃ trở nên rất độc và tôm dễ sốc. Cần giảm mật độ tảo và kiểm soát pH về dưới 8,5.
Vì sao đã tạt vôi mà độ kiềm vẫn thấp?
Có thể do lượng vôi chưa đủ, ao bị rò rỉ, mưa nhiều pha loãng, hoặc tôm lột xác rộ tiêu thụ nhiều khoáng. Bà con nên chia nhỏ liều và đo lại sau 1 đến 2 ngày.
Nên tạt vôi vào lúc nào?
Tạt vôi vào buổi tối, khoảng 21 đến 22 giờ, để tránh làm pH tăng cao vào buổi chiều và giúp tôm lột xác thuận lợi.
