Tôm bị nấm, nấm đồng tiền, nấm chân chó trong ao bạt: nhận biết và cách xử lý

Trong nuôi tôm ao bạt mật độ cao, bà con hay gặp các mảng "nấm đồng tiền", "nấm chân chó", "nấm nhớt" bám trên bạt, cùng với tôm bị nấm mang, nấm vỏ. Nấm làm bẩn đáy, cạnh tranh oxy, tiết chất nhớt khiến tôm stress, giảm ăn và tạo điều kiện cho vi khuẩn tấn công. Bài này giúp nhận biết từng dạng và xử lý đúng cách.

Các dạng nấm thường gặp trong ao tôm

Nấm đồng tiền

Những đốm tròn màu trắng đục, nâu hoặc xám bám trên bạt, đường kính từ vài mm đến vài cm, giống đồng xu. Thường xuất hiện ở ao bạt nuôi lâu, chỗ ít dòng chảy, góc ao và mép bạt sát mặt nước.

Nấm chân chó

Các mảng lan rộng có hình như dấu chân, mép không đều, bám dày trên bạt, chạm vào thấy nhớt. Khi lan nhiều, nước ao thường có mùi tanh và nhớt.

Nấm nhớt

Lớp nhớt trắng đục, dạng thạch phủ trên bạt và dây quạt, làm bạt trơn, bẩn, dễ kéo theo vi khuẩn dạng sợi.

Tôm bị nấm mang, nấm vỏ

Mang tôm có màu nâu đen, bám bẩn; vỏ có đốm nâu, tôm đóng rong, chậm lột. Ở giai đoạn ấu trùng, nấm có thể gây chết hàng loạt trong trại giống. Xem thêm bài bệnh đen mang, vàng mang và bệnh đóng rong.

Nguyên nhân ao tôm bị nấm

• Chất hữu cơ tích tụ: thức ăn dư, phân tôm, xác tảo bám trên bạt là nguồn dinh dưỡng cho nấm.
• Bạt cũ, vệ sinh kém giữa các vụ, còn bào tử nấm bám ở mối hàn và nếp gấp.
• Nước giàu hữu cơ, ít nắng, mưa nhiều, nhiệt độ thấp.
• Dòng chảy yếu: góc ao, chỗ quạt không tới là nơi nấm phát triển đầu tiên.

Cách xử lý nấm đồng tiền, nấm chân chó trong ao bạt

Bước 1: Vệ sinh cơ học

Chà, xịt bạt ở những mảng nấm sát mặt nước; xi phông đáy để giảm chất hữu cơ. Giảm lượng thức ăn 20 đến 30% trong ngày xử lý để nước không thêm bẩn.

Bước 2: Diệt nấm, diệt khuẩn theo liều trên nhãn

• Sản phẩm iodine như BEN IQ, IODINE 99 hoặc SUPER DIN 600 diệt khuẩn, nấm và nguyên sinh động vật mà không ảnh hưởng tảo: khi có dấu hiệu bệnh dùng 1 lít cho 3.000 m³ nước, liên tục 2 ngày.
• Với ao bạt nhiều nhớt, có thể sát trùng bằng BEN BKC 80% theo liều điều trị trên nhãn (1 lít cho 2.000 m³ nước, 2 ngày liên tục).

Không dùng hai loại sát trùng cùng lúc. Hòa sản phẩm với nước ao rồi tạt đều khắp ao, tập trung hơn ở góc và mép bạt có nấm, mở quạt để thuốc phân tán. Nên xử lý vào ngày nắng, không xử lý khi trời mưa.

Bước 3: Chăm sóc tôm trong lúc xử lý

• Tăng quạt nước, đảm bảo oxy trên 5 mg/L.
• Bổ sung vitamin C và khoáng vào thức ăn giúp tôm giảm stress.
• Theo dõi tôm sau 6 đến 12 giờ; nếu tôm yếu thì dừng xử lý và hỏi kỹ thuật viên.

Bước 4: Cấy lại vi sinh

Sau khi diệt nấm 1 đến 2 ngày, cấy vi sinh tẩy nhớt bạt như CLEAR 12H (ủ 1 gói với 3 kg đường và 50 lít nước, sục khí 12 đến 24 giờ, dùng 15 đến 20 lít cho 1.000 m³ nước ao bạt) để lợi khuẩn chiếm chỗ, hạn chế nấm quay lại.

Phòng nấm cho ao bạt

• Giữa hai vụ: rửa bạt, phơi nắng, sát trùng kỹ cả mối hàn, nếp gấp. Xem quy trình cải tạo ao.
• Sát trùng nguồn nước trước khi thả giống bằng iodine như SUPER DIN 600 hoặc IODINE 99 theo nhãn.
• Định kỳ dùng vi sinh tẩy nhớt bạt, cho ăn vừa đủ, xi phông đều.
• Bố trí quạt để nước không có "góc chết".