Bệnh đen mang, vàng mang trên tôm: nguyên nhân và cách xử lý nhanh

Mang là cơ quan hô hấp của tôm. Khi mang bị đen, vàng hoặc bám bẩn, tôm khó lấy oxy, ăn kém, chậm lột và dễ chết khi môi trường xấu. Bệnh thường gặp ở ao nuôi lâu ngày, đáy dơ hoặc mật độ cao.

Dấu hiệu nhận biết

• Mang tôm chuyển màu đen, nâu hoặc vàng, nhìn rõ khi nhấc vỏ đầu ngực.
• Tôm nổi đầu, bơi lờ đờ vào sáng sớm khi oxy thấp.
• Tôm giảm ăn, chậm lột xác, vỏ có thể bám bẩn hoặc đóng rong.
• Một số trường hợp mang sưng, có chấm đen hoặc tổn thương mô.

Nguyên nhân thường gặp

Đáy ao dơ, khí độc cao

Bùn đáy, thức ăn dư và xác tảo phân hủy tạo khí độc NH₃, H₂S. Các hạt cặn bám vào mang khiến mang đen, tôm khó thở. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất.

Vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng

Vi khuẩn dạng sợi, nấm và nguyên sinh động vật như Zoothamnium bám trên mang và vỏ làm mang bẩn, tôm đóng rong. Xem thêm bài bệnh đóng rong hay mảng bám.

Thiếu khoáng và vitamin

Thiếu vitamin C và khoáng làm mô mang yếu, dễ tổn thương và chuyển màu.

Kim loại nặng, phèn

Ao vùng đất phèn có sắt, nhôm hòa tan cao làm mang tôm chuyển vàng, nâu.

Cách xử lý bệnh đen mang, vàng mang

1. Tăng quạt khí, nhất là ban đêm và sáng sớm, để tôm đủ oxy.
2. Xử lý đáy và khí độc: dùng vi sinh AQUA BAC phân hủy chất thải, kết hợp yucca như SUPER YUCCA để hấp thụ nhanh khí độc.
3. Diệt khuẩn, nấm và nguyên sinh động vật bám mang: dùng sản phẩm sát trùng iodine như BEN IQ, IODINE 99 hoặc SUPER DIN 600, liều khi có dấu hiệu bệnh là 1 lít cho 3.000 m³ nước, dùng liên tục 2 ngày theo nhãn.
4. Sau diệt khuẩn 2 đến 3 ngày, cấy lại vi sinh để ổn định đáy và màu nước.
5. Bổ sung khoáng và vitamin C để tôm lột xác. Khi tôm lột, lớp mang và vỏ bẩn sẽ được thay mới.

Ao vùng phèn nên giải độc phèn, kim loại nặng trước rồi mới xử lý các bước trên.

Phòng bệnh

• Xi phông đáy định kỳ với ao bạt, duy trì vi sinh xử lý đáy với ao đất.
• Không cho ăn dư; kiểm tra nhá sau mỗi cữ ăn.
• Giữ độ kiềm ổn định để tôm lột xác đều.
• Định kỳ diệt khuẩn nước 7 đến 10 ngày một lần khi ao nhiều chất hữu cơ.