Nhà máy đạt ISO 9001:2015 tại Củ Chi. Kỹ thuật viên tư vấn miễn phí cho từng ao.

Kỹ thuật nuôi

Kỹ thuật nuôi tôm trong nhà màng: ưu nhược điểm, quản lý nhiệt độ, tảo và oxy

Nuôi tôm thẻ trong nhà màng, nhà kính có lợi gì, rủi ro gì; cách giữ nhiệt độ ổn định, quản lý ánh sáng, tảo, oxy, CO2 và điện dự phòng để nuôi quanh năm.

Kỹ thuật nuôi tôm trong nhà màng: ưu nhược điểm, quản lý nhiệt độ, tảo và oxy
Nội dung bài viết
  1. Nhà màng giúp được gì?
  2. Nhược điểm và rủi ro
  3. Quản lý nhiệt độ trong nhà màng
  4. Ánh sáng và tảo trong nhà màng
  5. Oxy, CO₂ và điện dự phòng
  6. Nhà màng dùng cho giai đoạn nào?
  7. Sản phẩm Noben hỗ trợ
  8. Nguồn tham khảo
  9. Câu hỏi thường gặp

Nhà màng (nhà kính, ao có mái che) giúp ao tôm tránh mưa trực tiếp, giữ nhiệt độ ổn định hơn và cho phép nuôi cả những tháng lạnh. Nhưng mái che cũng làm thay đổi ánh sáng, nhiệt độ, khí trong nhà, và khiến ao phụ thuộc gần như hoàn toàn vào điện. Bài này giúp bà con hiểu ưu và nhược của nhà màng, cách quản lý nhiệt độ, tảo, oxy và những rủi ro hay bị bỏ qua.

Nhà màng giúp được gì?

Giữ nhiệt, nuôi được mùa lạnh

Tôm là động vật biến nhiệt, thân nhiệt theo nước. Theo Boyd (Global Seafood Alliance, 2018), phần lớn loài nhiệt đới gần như không lớn khi nước dưới 25°C. Quy trình Grofarm được Cục Thủy sản công nhận năm 2024 giữ nhiệt độ ao trong khoảng 26 đến 33°C.

Ở Ecuador, nhà màng phủ ao đất giữ nước ấm hơn ao ngoài trời trung bình 3,5 đến 5°C, tùy mùa và thời tiết (Sonnenholzner và Calderón, Global Seafood Alliance, 2004). Ở Mỹ, nhà kính phủ bể nuôi giúp nuôi được quanh năm ở nơi chỉ có 6 đến 7 tháng nước đủ ấm (McAbee và ctv., Global Seafood Alliance, 2003).

Giảm biến động và rủi ro bệnh

  • Mái che ngăn mưa rơi thẳng vào ao, giảm sốc độ mặn, pH và nhiệt độ sau mưa. Cách xử lý ao ngoài trời mùa mưa xem bài nuôi tôm mùa mưa.
  • Trong thử nghiệm ở Ecuador, tôm ở ao nhà màng không bị chết do đốm trắng trong khi các ao ngoài trời xung quanh liên tục bị dịch. Nhóm tác giả giải thích nước nhà màng ấm hơn, và tôm nhiễm đốm trắng sống sót tốt hơn khi nước trên 32°C; tuy vậy họ cũng ghi nhận khi nước trong nhà màng xuống dưới 31°C vẫn có nguy cơ, và có người nuôi đã gặp dịch ở mức nhiệt này (Sonnenholzner và Calderón, 2004).
  • Nhà kính dễ áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, hạn chế vật mang bệnh (McAbee và ctv., 2003).

Lưu ý: nhà màng không thay được giống sạch bệnh và an toàn sinh học. Bệnh đốm trắng không có thuốc đặc hiệu; xem bài bệnh đốm trắng khi trời lạnh, giao mùa.

Nhược điểm và rủi ro

Vấn đề Điều cần biết
Đầu tư ban đầu Khung tre rẻ nhưng chưa rõ độ bền; khung bê tông, kim loại đắt hơn nhưng chắc và bền hơn (Sonnenholzner và Calderón, 2004)
Gió bão, mưa lớn Thoát nước mưa trên mái và chịu gió là yếu tố then chốt khi chọn vật liệu, thiết kế khung (Sonnenholzner và Calderón, 2004)
Nóng quá vào mùa nắng Mùa nóng phải che lưới cắt nắng và chạy quạt hút có điều nhiệt (McAbee và ctv., 2003)
Phụ thuộc điện Có thử nghiệm mất trắng do sự cố bạt hoặc mất điện khi không có báo động và máy dự phòng (McAbee và ctv., 2003)
Ánh sáng giảm Bụi bên ngoài và hơi nước đọng bên trong làm giảm ánh sáng và giảm hấp thu nhiệt

Quản lý nhiệt độ trong nhà màng

  • Đo nhiệt độ nước sáng và chiều mỗi ngày, ghi vào nhật ký ao nuôi. Ở thử nghiệm bể nhà kính tại Mỹ, nước trung bình được giữ quanh 28 đến 30°C dù bên ngoài có lúc gần đóng băng, nhưng là nhờ có hệ thống gia nhiệt (McAbee và ctv., 2003). Nhà màng không gia nhiệt chỉ giữ được phần nhiệt của nắng.
  • Mùa lạnh: đóng kín, giữ mái sạch bụi để ánh nắng vào tối đa. Ở Ecuador, nhóm nghiên cứu cho rằng cần cải tiến loại màng phủ để có thêm 1 đến 2°C cho mùa lạnh (Sonnenholzner và Calderón, 2004).
  • Mùa nóng: mở thông gió, che thêm lưới, chạy quạt hút. Quy trình Grofarm khuyên nâng mực nước khi nắng nóng. Các mức nhiệt cần lo ngại và cách giảm nóng có ở bài nuôi tôm mùa nắng nóng.
  • Luôn chạy quạt, sục khí để trộn nước: nước mặt ấm nổi trên nước đáy lạnh gây phân tầng; dòng nước của quạt ngăn được phân tầng (Boyd, 2018).

Ánh sáng và tảo trong nhà màng

Màng phủ làm ánh sáng trong nhà giảm khoảng 30 đến 40%; chỉ 60 đến 70% ánh sáng nhìn thấy đi qua lớp màng. Dù vậy, ở thử nghiệm Ecuador, năng suất sơ cấp tự nhiên (tảo) không bị ảnh hưởng, oxy hiếm khi dưới 3 mg/L (Sonnenholzner và Calderón, 2004).

Thực tế quản lý tảo trong nhà màng:

  • Giữ mái sạch: bụi và rêu bám làm tảo thiếu sáng, màu nước khó lên.
  • Theo dõi màu nước, độ trong mỗi ngày. Cách gây màu xem bài gây màu nước ao nuôi tôm.
  • Nước ấm quanh năm và nhiều thức ăn thì tảo vẫn có thể nở dày rồi tàn. Khi tảo quá dày hoặc tảo độc, xem bài xử lý tảo độc, tảo lam.

Oxy, CO₂ và điện dự phòng

  • Oxy là yếu tố quan trọng nhất: McAbee và ctv. (2003) cho rằng sục khí bổ sung đủ là yếu tố quan trọng nhất để giữ tôm khỏe và lớn trong hệ thống nhà kính mật độ cao. Ao ương và ao nuôi trong quy trình Grofarm giữ oxy từ 5 mg/L trở lên. Cách tính quạt xem bài bố trí quạt nước và oxy hòa tan.
  • Coi chừng CO₂: khi cấp oxy mạnh cho mật độ cao, cần xử lý việc CO₂ tích tụ làm pH giảm (McAbee và ctv., 2003). Nhà màng kín càng cần thông gió. Theo dõi pH sáng chiều; xem bài quản lý pH và độ kiềm.
  • Máy phát dự phòng và báo động: quy trình Grofarm yêu cầu khu nuôi có lưới điện quốc gia và máy phát điện dự phòng. Mật độ càng cao, rủi ro khi máy móc hỏng càng lớn, cần đầu tư người trực, hệ thống báo động và dự phòng (McAbee và ctv., 2003).

Nhà màng dùng cho giai đoạn nào?

Nhiều quy trình dùng mái che trước hết cho ao ương: quy trình Grofarm làm ao ương trong nhà hoặc che lưới lan; quy trình nuôi tôm thẻ 3 giai đoạn của khuyến nông làm ao ương và ao giai đoạn 2 có mái che (Bản tin Khuyến nông Việt Nam, 2022). Đây là giai đoạn tôm nhỏ, yếu, diện tích ao nhỏ nên chi phí che ít mà lợi nhiều. Xem bài ương tôm giống trong ao vèo và nuôi tôm 2 đến 3 giai đoạn.

Sản phẩm Noben hỗ trợ

Nhà màng giữ nhiệt tốt nhưng ao kín, mật độ cao nên đáy dễ bẩn và oxy dễ thiếu. Dùng theo hướng dẫn trên nhãn:

  • SUPER OXY 02: cung cấp nhanh oxy cho ao nuôi khi mất điện, quạt hỏng hoặc oxy tụt.
  • NB ALGAE: phân hủy mùn bã hữu cơ, thức ăn thừa, xác tảo tàn; giảm NH₃, H₂S; hỗ trợ làm sạch nhớt bạt, nhớt nước.
  • PROTICBEST: làm sạch đáy, sạch nước, sạch nhớt bạt; ổn định màu nước, ổn định pH.

Xem thêm trang giải pháp thiếu oxy, sốc stress và quy đổi liều bằng công cụ tính liều. Đang tính làm nhà màng, bà con gọi/Zalo 0934 246 420 để kỹ thuật viên Noben tư vấn quản lý ao.

Nguồn tham khảo

Câu hỏi thường gặp

Nuôi tôm nhà màng ấm hơn ao ngoài trời bao nhiêu độ?

Trong thử nghiệm ở Ecuador, nước ao nhà màng ấm hơn ao ngoài trời trung bình 3,5 đến 5°C, tùy mùa và thời tiết. Mức chênh còn tùy loại màng, độ sạch mái và độ kín của nhà.

Mái che có làm tảo khó lên màu không?

Màng phủ làm giảm 30 đến 40% ánh sáng, nhưng thử nghiệm ở Ecuador không thấy tảo bị ảnh hưởng. Giữ mái sạch bụi, rêu để tảo đủ sáng.

Nuôi nhà màng có hết lo bệnh đốm trắng không?

Không. Nước ấm giúp giảm rủi ro, nhưng khi nước xuống dưới khoảng 31°C vẫn có nguy cơ. Phải dùng giống sạch bệnh, xét nghiệm PCR và giữ an toàn sinh học.

Nhà màng có cần máy phát điện không?

Rất cần. Ao trong nhà mật độ cao phụ thuộc vào sục khí; có thử nghiệm mất trắng vì mất điện khi không có báo động và máy dự phòng.

Bài viết liên quan

Tất cả kiến thức nuôi tôm